Bị xúc phạm danh dự trên mạng đòi bồi thường thế nào theo quy định

Bị xúc phạm danh dự trên mạng đòi bồi thường thế nào là thắc mắc chung của rất nhiều người khi đối mặt với tình trạng bôi nhọ, vu khống trên không gian số. Sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng kéo theo không ít hệ lụy, đặc biệt là các hành vi công kích cá nhân làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và đời sống tinh thần của nạn nhân. Việc bám sát các quy định pháp lý sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình một cách hiệu quả nhất.

Để giải quyết câu hỏi bị xúc phạm danh dự trên mạng đòi bồi thường thế nào, người bị hại cần lập vi bằng chứng cứ, gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực. Mức bồi thường bao gồm chi phí khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mất và khoản bù đắp tổn thất tinh thần tối đa 10 lần mức lương cơ sở.

1. Xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng là gì theo quy định pháp luật?

Hành vi tấn công cá nhân trên không gian mạng hiện nay diễn ra ngày càng phức tạp dưới nhiều hình thức tinh vi. Nắm được ranh giới pháp lý giữa bày tỏ quan điểm cá nhân và hành vi vi phạm pháp luật là bước đầu tiên để bảo vệ bản thân.

1.1. Khái niệm danh dự, nhân phẩm được pháp luật bảo vệ

Theo quy định tại Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Đây là những quyền nhân thân gắn liền với mỗi con người, không thể chuyển giao và bất khả xâm phạm. Mọi hành vi dùng lời lẽ, hình ảnh hoặc các phương thức khác để hạ thấp giá trị xã hội của một cá nhân đều cấu thành hành vi vi phạm pháp luật.

Trên môi trường số, quyền nhân thân này tiếp tục được bảo vệ nghiêm ngặt bởi các luật chuyên ngành như Luật An ninh mạng. Bất kỳ ai có hành vi xâm phạm đến danh dự của người khác đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, từ xử phạt hành chính cho đến truy cứu trách nhiệm hình sự.

1.2. Các hành vi bị coi là xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội

Hành vi xúc phạm danh dự trên mạng xã hội thường biểu hiện qua việc đăng tải các bài viết sai sự thật, cắt ghép hình ảnh nhạy cảm hoặc dùng những lời lẽ thô tục tại phần bình luận. Những thông tin này nhanh chóng lan truyền, tạo ra làn sóng dư luận tiêu cực hướng vào nạn nhân, gây ra những tổn hại không thể đong đếm.

Bên cạnh đó, việc chia sẻ hoặc phát trực tiếp (livestream) để lăng mạ, bôi nhọ người khác cũng là hành vi vi phạm phổ biến. Dù người vi phạm thực hiện bằng tài khoản chính chủ hay tài khoản ẩn danh, chỉ cần nội dung đó trực tiếp chỉ định và bôi nhọ một cá nhân cụ thể thì đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật.

2. Xử lý người có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội

Tùy theo tính chất, mức độ nghiêm trọng và hậu quả của hành vi, người thực hiện hành vi bôi nhọ, vu khống trên mạng sẽ bị xử lý theo các chế tài hành chính hoặc hình sự phù hợp.

2.1. Xử phạt vi phạm hành chính

Hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật nhằm xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội sẽ bị xử lý nghiêm. Cụ thể, mức phạt tiền xúc phạm danh dự trên mạng được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP.

Theo đó, mức phạt tiền đối với tổ chức vi phạm là từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Đối với cá nhân thực hiện hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức, tức là từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đồng thời, người vi phạm bắt buộc phải gỡ bỏ toàn bộ thông tin sai sự thật đã đăng tải.

2.2. Xử lý hình sự (Tội làm nhục người khác)

Trong trường hợp hành vi bôi nhọ đạt đến mức độ nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, cuộc sống và công việc của nạn nhân, người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Nếu hành vi sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội, người vi phạm sẽ bị áp dụng khung hình phạt tăng nặng tại khoản 2 Điều 155, với mức phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Quyền và căn cứ đòi bồi thường khi bị xúc phạm danh dự trên mạng

Bên cạnh việc yêu cầu cơ quan chức năng xử lý hành chính hoặc hình sự đối với người vi phạm, nạn nhân có quyền yêu cầu bồi thường các thiệt hại về vật chất và tinh thần do hành vi xúc phạm gây ra.

3.1. Các loại thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường

Căn cứ quy định tại Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, việc bồi thường thiệt hại danh dự nhân phẩm bao gồm các khoản chi phí thực tế và các tổn thất trực tiếp phát sinh từ hành vi vi phạm:

• Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại (chi phí thuê lập vi bằng, chi phí đi lại, chi phí gỡ bỏ thông tin).
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút (nạn nhân bị mất việc làm, bị đình chỉ kinh doanh, cửa hàng bị tẩy chay do thông tin sai sự thật).
• Thiệt hại khác do luật quy định.

Đặc biệt, người bị xâm phạm còn được bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần. Khoản tiền này nhằm xoa dịu những đau khổ, lo âu, xấu hổ và áp lực tâm lý mà nạn nhân và gia đình phải gánh chịu trước những lời lẽ xúc phạm của dư luận.

3.2. Căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại danh dự, nhân phẩm

Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần trước hết do các bên thỏa thuận dựa trên sự tự nguyện. Trường hợp các bên không thể tự thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định mức bồi thường tối đa không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Vào năm 2026, với mức lương cơ sở đang áp dụng là 2.340.000 đồng, mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần tối đa sẽ là 23.400.000 đồng cho một người có danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm. Riêng đối với các khoản thiệt hại về vật chất như thu nhập bị mất hay chi phí khắc phục, mức bồi thường sẽ dựa trên hóa đơn, chứng từ chứng minh thực tế phát sinh.

Trong các vụ án dân sự, bên cạnh bồi thường thiệt hại gốc, các bên cũng thường quan tâm đến lãi suất chậm trả tương tự như mức lãi suất cho vay tối đa được pháp luật quy định trong các giao dịch tài chính để bảo vệ tối đa lợi ích của mình.

4. Trình tự, thủ tục đòi bồi thường khi bị xúc phạm danh dự trên mạng

Quy trình thực tế để đòi bồi thường đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt chứng cứ pháp lý. Nếu không thực hiện đúng các bước, người bị hại rất dễ rơi vào tình trạng thiếu chứng cứ chứng minh khi ra Tòa.

4.1. Thu thập chứng cứ và lập hồ sơ

Khi phát hiện thông tin xúc phạm, việc đầu tiên bạn cần làm là lập tức chụp ảnh màn hình, lưu lại đường liên kết (link) của bài viết, bình luận hoặc video đó. Tuy nhiên, các chứng cứ điện tử này rất dễ bị chỉnh sửa hoặc xóa bỏ bởi người đăng. Do đó, bạn cần nhanh chóng liên hệ với tổ chức Thừa phát lại để tiến hành lập vi bằng ghi nhận hành vi vi phạm trên mạng xã hội.

Vi bằng của Thừa phát lại là chứng cứ có giá trị pháp lý cao nhất, giúp ghi nhận nguyên trạng nội dung xúc phạm tại thời điểm phát sinh để làm căn cứ khởi kiện. Sau khi có vi bằng, bạn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ khởi kiện xúc phạm danh dự bao gồm: Đơn khởi kiện, chứng minh nhân dân/CCCD, vi bằng và các hóa đơn, chứng từ chứng minh thiệt hại thực tế phát sinh.

4.2. Hòa giải

Trước khi đưa vụ việc ra xét xử tại Tòa án, pháp luật luôn khuyến khích các bên tiến hành hòa giải. Các bên có thể tự thương lượng hoặc thông qua trung tâm hòa giải của Tòa án để thống nhất về mức bồi thường thiệt hại và phương thức xin lỗi, cải chính công khai.

Nếu người vi phạm nhận thức được hành vi sai trái, tự nguyện gỡ bỏ thông tin và bồi thường thỏa đáng, vụ việc có thể khép lại nhanh chóng mà không cần trải qua quá trình tố tụng kéo dài. Điều này giúp nạn nhân tiết kiệm được nhiều thời gian, công sức cũng như chi phí theo đuổi vụ kiện.

4.3. Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

Nếu quá trình hòa giải không thành, người bị hại nộp hồ sơ khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người thực hiện hành vi xúc phạm) cư trú hoặc làm việc. Tòa án sẽ thụ lý, tiến hành các bước xác minh và đưa vụ án ra xét xử theo trình tự tố tụng dân sự.

Tương tự như việc tìm hiểu thời hiệu khởi kiện đòi nợ trong các tranh chấp tài sản thông thường, thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (bao gồm thiệt hại về danh dự, nhân phẩm) là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Khi tiến hành khởi kiện đòi bồi thường, nhiều người lo ngại về chi phí nộp cho Tòa án. Để có sự chuẩn bị tốt nhất, bạn có thể tham khảo mức khởi kiện đòi nợ án phí nhằm hình dung rõ hơn về các nghĩa vụ tài chính và án phí dân sự không có giá ngạch tại Tòa án hiện nay.

5. Những lưu ý quan trọng và khi nào nên liên hệ luật sư

Tự mình thực hiện thủ tục khởi kiện đòi bồi thường danh dự trên mạng thường gặp phải rất nhiều rào cản thực tế. Sự hỗ trợ từ những người có chuyên môn pháp lý sẽ giúp bạn vượt qua các khó khăn này một cách thuận lợi.

5.1. Các rủi ro và khó khăn thường gặp khi đòi bồi thường

Khó khăn lớn nhất trong các vụ án xúc phạm danh dự trên không gian mạng là việc xác định danh tính thực sự của người vi phạm. Nhiều đối tượng sử dụng tài khoản ảo, sim rác hoặc ẩn địa chỉ IP, khiến cơ quan chức năng mất nhiều thời gian điều tra. Ngoài ra, việc chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi xúc phạm và thiệt hại thực tế (như sụt giảm doanh thu kinh doanh hoặc tổn hại sức khỏe tâm thần) cũng cực kỳ phức tạp.

Nhiều người vì nóng giận đã tự ý đăng bài phản công, dùng lời lẽ xúc phạm ngược lại đối phương. Hành vi này vô tình biến người bị hại thành người vi phạm pháp luật, làm phức tạp hóa vụ việc và gây bất lợi lớn khi Tòa án xem xét giải quyết tranh chấp.

5.2. Lợi ích khi có sự hỗ trợ của luật sư

Một luật sư bảo vệ danh dự sẽ giúp bạn đánh giá toàn diện tính pháp lý của vụ việc, hướng dẫn thu thập các chứng cứ hợp pháp và trực tiếp làm việc với Thừa phát lại để lập vi bằng chuẩn xác. Luật sư cũng sẽ đại diện bạn soạn thảo đơn khởi kiện, làm việc với cơ quan Công an cấp xã để yêu cầu xác minh danh tính chủ tài khoản mạng xã hội.

Để đảm bảo hồ sơ pháp lý chặt chẽ và rút ngắn thời gian giải quyết tại Tòa án, việc tìm đến dịch vụ luật sư dân sự là vô cùng cần thiết, giúp bạn bảo vệ tối đa quyền lợi nhân thân và đòi lại sự công bằng một cách danh chính ngôn thuận.

6. Câu hỏi thường gặp về bị xúc phạm danh dự trên mạng đòi bồi thường thế nào

Có thể đòi bồi thường tinh thần khi bị xúc phạm danh dự trên mạng không?

Có. Bạn hoàn toàn có quyền đòi bồi thường tổn thất về tinh thần. Mức bồi thường do hai bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định nhưng tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở (tương đương 23.400.000 đồng vào năm 2026).

Thời hiệu khởi kiện đòi bồi thường danh dự trên mạng là bao lâu?

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm là 03 năm, kể từ ngày bạn biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi các thông tin bôi nhọ trên mạng.

Cần chuẩn bị những chứng cứ gì khi bị xúc phạm danh dự trên mạng?

Bạn cần chụp ảnh màn hình, lưu trữ đường link bài viết xúc phạm. Quan trọng nhất, bạn phải liên hệ văn phòng Thừa phát lại để lập vi bằng ghi nhận hành vi vi phạm trước khi đối phương xóa hoặc ẩn bài viết.

Nếu người xúc phạm dùng tài khoản ảo thì có đòi bồi thường được không?

Vẫn có thể đòi bồi thường được nhưng thủ tục phức tạp hơn. Bạn cần làm đơn tố giác gửi Công an cấp xã hoặc Cơ quan điều tra cấp tỉnh để yêu cầu xác minh thông tin chủ tài khoản qua nhà mạng hoặc đơn vị quản lý nền tảng mạng xã hội.

Chi phí thuê luật sư để đòi bồi thường danh dự trên mạng có cao không?

Chi phí thuê luật sư phụ thuộc vào tính chất phức tạp của từng vụ việc và yêu cầu cụ thể của khách hàng. Bạn nên liên hệ trực tiếp với tổ chức hành nghề luật sư để được báo phí chi tiết dựa trên hồ sơ thực tế.

*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên sâu. Do tính chất đặc thù và các tình tiết riêng biệt của mỗi vụ việc, giải pháp thực tế có thể thay đổi tùy thuộc vào hồ sơ và bối cảnh pháp lý tại từng thời điểm. Để nhận phương án tối ưu cho trường hợp của mình, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Công ty Luật TNHH Duy Minh — Hotline 0984 138 515 để được hướng dẫn cụ thể.