Rút đơn ly hôn rồi có nộp lại được không?

Sự chuyển đổi mang tính đồng bộ trong hệ thống tổ chức tòa án theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, chính thức bãi bỏ Tòa án nhân dân cấp huyện và thay thế bằng Tòa án nhân dân khu vực, đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ tố tụng. Sự thay đổi cơ cấu hành chính này khiến nhiều đương sự băn khoăn khi thực hiện các thủ tục dân sự, đặc biệt là các hồ sơ hôn nhân gia đình vốn nhạy cảm và dễ biến động. Trong quá trình giải quyết ly hôn, do những tác động từ tâm lý hoặc mong muốn hàn gắn tạm thời, không ít cặp vợ chồng quyết định rút lại đơn yêu cầu. Tuy nhưng, khi mâu thuẫn tiếp tục tái diễn không thể hòa giải, câu hỏi đặt ra là liệu việc rút đơn ly hôn trước đó có ảnh hưởng đến quyền yêu cầu giải quyết lại sau này hay không.

Căn cứ quy định pháp luật hiện hành, câu trả lời cho việc rút đơn ly hôn rồi có nộp lại được không là hoàn toàn ĐƯỢC. Vợ hoặc chồng có quyền nộp lại đơn ly hôn bất kỳ lúc nào sau khi đã rút, miễn là vẫn đáp ứng đủ các điều kiện ly hôn và vụ việc chưa được giải quyết bằng một bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật trước đó.

1. Rút đơn ly hôn rồi có nộp lại được không?

1.1. Khẳng định quyền rút đơn và nộp lại đơn ly hôn

Nhiều người e ngại rằng sau khi đã tự nguyện xin rút đơn ly hôn, Tòa án sẽ không tiếp nhận lại yêu cầu giải quyết của họ nữa. Tuy nhiên, đây là một quan niệm chưa chính xác. Quyền tự định đoạt của các bên trong quan hệ hôn nhân được bảo vệ tối đa. Khi hai vợ chồng tự hòa giải hoặc tạm thời muốn cho nhau cơ hội, việc rút đơn là hoàn toàn hợp pháp. Khi mâu thuẫn tiếp tục phát sinh không thể hàn gắn, quyền nộp lại đơn ly hôn vẫn được bảo toàn trọn vẹn để bảo vệ quyền tự do hôn nhân.

1.2. Cơ sở pháp lý cho quyền rút đơn và nộp lại đơn

Quyền định đoạt này được ghi nhận cụ thể tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (số 92/2015/QH13). Theo đó, đương sự có quyền quyết định việc khởi kiện, thay đổi hoặc rút yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự. Khi đương sự rút đơn trước khi có bản án hoặc quyết định, Tòa án sẽ đình chỉ giải quyết.

Điểm quan trọng nằm ở khoản 1 Điều 218 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (số 92/2015/QH13) quy định rõ: khi Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự do đương sự rút toàn bộ yêu cầu, đương sự vẫn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết lại vụ án dân sự đó nếu thời hiệu khởi kiện vẫn còn và việc khởi kiện lại không trái quy định pháp luật. Do quan hệ hôn nhân gia đình không áp dụng thời hiệu khởi kiện, nên quyền nộp lại đơn ly hôn của đương sự là vô hạn về mặt thời gian.

2. Các trường hợp rút đơn ly hôn và khả năng nộp lại

Hệ quả của việc rút đơn ly hôn phụ thuộc rất lớn vào thời điểm đương sự đưa ra quyết định rút đơn trong quá trình tố tụng dân sự.

2.1. Rút đơn trước khi Tòa án thụ lý

Giai đoạn trước khi thụ lý là khoảng thời gian từ lúc nộp hồ sơ đến trước khi Tòa án ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí và đương sự hoàn tất việc nộp tiền. Nếu người nộp đơn quyết định rút đơn trong giai đoạn này, thủ tục rút đơn ly hôn cực kỳ đơn giản. Đương sự chỉ cần làm đơn xin rút lại hồ sơ khởi kiện gửi lên Tòa án đang xem xét. Tòa án sẽ trả lại đơn cùng các tài liệu đi kèm mà không ra quyết định đình chỉ. Trong trường hợp này, đương sự hoàn toàn có quyền nộp lại đơn bất cứ lúc nào mà không gặp bất kỳ rào cản pháp lý nào.

2.2. Rút đơn sau khi Tòa án thụ lý nhưng chưa mở phiên họp/phiên tòa

Sau khi đương sự đóng tiền tạm ứng án phí, vụ án chính thức được thụ lý. Lúc này, nếu đương sự làm đơn xin rút yêu cầu ly hôn, Thẩm phán được phân công giải quyết sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án (đối với đơn phương ly hôn) hoặc quyết định đình chỉ giải quyết việc dân sự (đối với ly hôn thuận tình). Khi quyết định đình chỉ này có hiệu lực pháp luật, các bên vẫn giữ nguyên quyền nộp lại đơn ly hôn mới khi thấy mâu thuẫn thực sự không thể giải quyết. Tuy nhiên, việc thụ lý lại sẽ được tính như một vụ án hoàn toàn mới, đòi hỏi phải thực hiện lại từ đầu các bước nộp hồ sơ, nộp tạm ứng án phí.

2.3. Rút đơn tại phiên hòa giải hoặc phiên tòa

Tại phiên hòa giải hoặc ngay trước khi phiên tòa sơ thẩm diễn ra, nếu nguyên đơn (trong vụ án đơn phương) hoặc cả hai vợ chồng (trong việc thuận tình) tự nguyện rút đơn yêu cầu, Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ trì sẽ ghi nhận sự tự nguyện này và ra quyết định đình chỉ. Kể cả ở giai đoạn muộn này, đương sự vẫn được bảo lưu quyền nộp lại đơn khởi kiện mới. Sự linh hoạt này nhằm tạo điều kiện tối đa để các cặp vợ chồng có thêm cơ hội suy nghĩ chín chắn, giảm thiểu những đổ vỡ đáng tiếc.

2.4. Khác biệt giữa đơn ly hôn thuận tình và đơn phương khi rút đơn

Trong trường hợp ly hôn thuận tình, do tính chất đồng thuận từ hai phía, việc rút đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn đòi hỏi sự thống nhất của cả hai vợ chồng. Nếu chỉ một bên rút đơn, Tòa án sẽ không thể giải quyết theo thủ tục thuận tình mà phải chuyển sang thụ lý theo vụ án ly hôn đơn phương nếu bên còn lại vẫn giữ nguyên yêu cầu. Ngược lại, đối với đơn phương ly hôn, người nộp đơn có toàn quyền rút đơn mà không cần sự đồng ý của đối phương. Để hiểu rõ hơn về cách chuẩn bị hồ sơ đơn phương khởi kiện lại từ đầu, bạn có thể tham khảo chi tiết mẫu đơn ly hôn đơn phương để tránh các sai sót không đáng có khi làm việc với Tòa án.

3. Những lưu ý quan trọng khi rút và nộp lại đơn ly hôn

3.1. Thời hạn nộp lại đơn ly hôn

Không ít đương sự nhầm lẫn rằng sau khi rút đơn ly hôn thì phải chờ 01 năm hoặc một khoảng thời gian nhất định mới được nộp lại. Đây là một cách hiểu sai quy định pháp luật cũ vốn đã hết hiệu lực từ lâu. Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (số 52/2014/QH13) hiện hành không quy định về thời gian nộp lại đơn ly hôn tối thiểu. Sau khi Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết do đương sự rút đơn, người nộp đơn có thể chuẩn bị hồ sơ và nộp lại ngay ngày hôm sau nếu nhận thấy mâu thuẫn phát sinh trầm trọng, mục đích hôn nhân thực sự không đạt được.

3.2. Ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các bên, đặc biệt là con cái

Việc kéo dài thời gian giải quyết ly hôn bằng hành vi rút rồi nộp lại đơn liên tục gây ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý của con cái. Trong quá trình giải quyết tranh chấp quyền nuôi con, Tòa án sẽ xem xét kỹ lưỡng điều kiện chăm sóc và nguyện vọng của con. Đối với trường hợp tranh chấp quyền nuôi con, theo quy định, con từ đủ 7 tuổi được bày tỏ nguyện vọng muốn ở với cha hay mẹ. Ngoài ra, ngay cả khi các bên chưa chính thức đăng ký kết hôn nhưng có con chung, pháp luật vẫn bảo hộ quyền lợi tối đa của trẻ nhỏ, bao gồm cả quyền của cha với con trong việc chăm sóc và cấp dưỡng sau khi không còn chung sống. Do đó, trước khi quyết định rút hay nộp lại đơn, các bậc cha mẹ cần cân nhắc thấu đáo để tránh làm xáo trộn cuộc sống và tâm lý của con trẻ.

3.3. Các chi phí pháp lý phát sinh

Nghĩa vụ chịu án phí, tạm ứng án phí khi rút đơn được thực hiện theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cụ thể:

• Nếu rút đơn trước khi thụ lý: Đương sự được trả lại toàn bộ tiền tạm ứng án phí đã nộp.
• Nếu rút đơn sau khi thụ lý nhưng trước khi mở phiên tòa sơ thẩm: Đương sự chỉ được nhận lại 50% số tiền tạm ứng án phí đã nộp.
• Nếu rút đơn tại phiên tòa sơ thẩm: Số tiền tạm ứng án phí sẽ được sung công quỹ nhà nước, đương sự không được trả lại.

Khi nộp lại đơn ly hôn mới, đương sự bắt buộc phải thực hiện lại quy trình đóng tạm ứng án phí từ đầu theo quy định pháp luật hiện hành.

3.4. Hệ quả pháp lý nếu lạm dụng quyền rút/nộp đơn nhiều lần

Mặc dù luật không giới hạn số lần nộp lại, nhưng việc lạm dụng quyền tự định đoạt này có thể tạo ra những ấn tượng tiêu cực đối với Thẩm phán giải quyết vụ việc. Tòa án có thể đánh giá mức độ nghiêm túc của đương sự đối với yêu cầu ly hôn. Hơn nữa, việc rút và nộp lại đơn liên tục sẽ làm tốn kém chi phí đi lại, thời gian chuẩn bị hồ sơ của chính bản thân đương sự và làm chậm trễ tiến trình phân chia tài sản chung hoặc xác định nghĩa vụ cấp dưỡng.

4. Khi nào nên tham vấn luật sư về việc rút và nộp lại đơn ly hôn?

Quyết định rút đơn ly hôn thường xuất phát từ sự xao động nhất thời hoặc áp lực tâm lý từ gia đình hai bên. Tuy nhiên, nếu không nắm chắc các khía cạnh pháp lý, hành động này có thể dẫn đến việc mất lợi thế trong các tranh chấp tiếp theo về tài sản hoặc quyền nuôi con. Khi gặp phải sự do dự, việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý là điều hết sức quan trọng.

Một luật sư có chuyên môn sẽ giúp bạn đánh giá toàn diện bức tranh pháp lý, phân tích những rủi ro khi rút đơn và đưa ra lời khuyên về thời điểm thích hợp để thực hiện các thủ tục này. Nếu quyết định nộp lại đơn, luật sư sẽ hỗ trợ bạn xây dựng lại hệ thống chứng cứ thuyết phục hơn để chứng minh mâu thuẫn gia đình đã đến mức trầm trọng. Để nhận được sự đồng hành đáng tin cậy trong suốt quá trình tố tụng phức tạp này, việc tìm đến một dịch vụ luật sư hôn nhân và gia đình uy tín sẽ giúp bạn bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bản thân và con cái.

5. Câu hỏi thường gặp về rút đơn ly hôn rồi có nộp lại được không

Rút đơn ly hôn có cần sự đồng ý của cả hai vợ chồng không?

Đối với ly hôn đơn phương, người nộp đơn có toàn quyền rút đơn mà không cần sự đồng ý của đối phương. Tuy nhiên, đối với thuận tình ly hôn, yêu cầu rút đơn phải do cả hai vợ chồng cùng đồng ý; nếu chỉ một bên rút đơn, Tòa án sẽ đình chỉ việc giải quyết thuận tình ly hôn và chuyển sang giải quyết đơn phương nếu bên còn lại vẫn có yêu cầu.

Nộp lại đơn ly hôn sau khi rút có phải nộp lại án phí không?

Có. Khi nộp lại đơn ly hôn mới, vụ việc sẽ được thụ lý như một vụ án hoàn toàn mới. Do đó, đương sự có nghĩa vụ đóng lại tiền tạm ứng án phí sơ thẩm theo thông báo của Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Nếu rút đơn ly hôn nhiều lần, Tòa án có chấp nhận giải quyết không?

Có. Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành cũng như Bộ luật Tố tụng Dân sự không giới hạn số lần nộp và rút đơn ly hôn của đương sự. Tòa án vẫn phải tiếp nhận và thụ lý giải quyết nếu hồ sơ của bạn đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo pháp luật hiện hành.

Khi nào thì không thể rút đơn ly hôn?

Đương sự không thể rút đơn ly hôn sau khi Tòa án đã ban hành bản án hoặc quyết định công nhận thuận tình ly hôn đã có hiệu lực pháp luật. Lúc này, quan hệ hôn nhân đã chính thức chấm dứt trên mặt pháp lý.

Rút đơn ly hôn có làm mất quyền yêu cầu giải quyết tài sản chung không?

Không. Việc rút đơn ly hôn chỉ làm chấm dứt tạm thời quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án ở thời điểm đó. Khi bạn nộp lại đơn ly hôn mới, bạn vẫn hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung của vợ chồng theo quy định.

Từ những phân tích trên, việc rút đơn ly hôn là quyền tự định đoạt hoàn toàn hợp pháp của mỗi đương sự và quyền nộp lại đơn sau đó luôn được pháp luật bảo toàn vô điều kiện. Tuy nhiên, để tránh lãng phí thời gian, công sức và các chi phí phát sinh, việc đưa ra quyết định rút hay nộp lại đơn khởi kiện đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tâm lý lẫn hồ sơ pháp lý. Việc xác định đúng quyền lợi của mình và có một lộ trình tố tụng rõ ràng chính là chìa khóa để bảo vệ bản thân và con cái trước những biến động của đời sống hôn nhân.

*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên sâu. Do tính chất đặc thù và các tình tiết riêng biệt của mỗi vụ việc, giải pháp thực tế có thể thay đổi tùy thuộc vào hồ sơ và bối cảnh pháp lý tại từng thời điểm. Để nhận phương án tối ưu cho trường hợp của mình, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Công ty Luật TNHH Duy Minh — Hotline 0984 138 515 để được hướng dẫn cụ thể.